محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
191
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
صفت : گل سرخ ، [ پنج درهم ] ؛ بنفشه ، [ ده درهم ] ؛ رب السوس و كتيرا ، [ هر يك سه درهم ] مصطكى ، [ دو درهم ] محمودهء مشوى ، [ يك درهم ] ؛ تخم كاسنى ، [ پنج درهم ] ؛ مغز تخم كدو و تخم خرفه ، [ هر يك ده درهم ] با آب ترنجبين قرص بسازند . [ 269 ] قرص قابض : از تأليف حقير جهت اسهال دموى و صفراوى و قطع خون از هر موضعى و سرفهء رطوبى و سحج و بواسير ، به غايت مجرب است . صفت آن : طباشير ، نشاسته ، صمغ عربى ، گلنار ، گل سرخ و كتيرا ، [ هر يك پنج درهم ] ؛ زعفران و افيون [ هر يك ، يك درهم ] ؛ تخم مورد و انجبار ، [ هر يك سه درهم ] ؛ شاخ گاو كوهى سوخته ، [ پنج درهم ] ؛ گل ارمنى ، خرنوب نبطى ، آرد كنار ، [ هر يك سه درهم ] ؛ مازو ، تخم حماض و دمالاخوين ، [ هر يك دو درهم ] ؛ با آب بارتنگ قرص بسازند و يك مثقال را در هر مرضى با ادويهء موافق آن مرض بدهند . [ 270 ] قرص طحال : از تأليف ابوى ( ره ) جهت ورم و درد سپرز كه با تب باشد مجرب است . صفت آن : گل سرخ ، شش ؛ زرشك سه ؛ تخم خيارين ، سه ؛ تخم خرفه ، دو ؛ ريوند ، يك ؛ طباشير ، يك ؛ لك مغسول ، يك ؛ عصارهء غافث ، نيم ؛ كافور ، يك ؛ عصارهء افسنتين ، يك ؛ زعفران ، يك ؛ ثمرة الطرفا ، يك ؛ ايرسا ، يك ؛ سنبل الطيب ، يك . يك مثقال با سكنجبين و آب كاسنى ، يا آب بيد معصور ، يا آب شاهتره بنوشند . [ 271 ] قرص كوكب : واضع او ، « سلميوس » است و او دعوت كوكب زحل مىكرده و پيوسته متلبّس به لباس آن كوكب بوده در آن زمان معروف و ملقب به كوكب گشته ؛ لهذا اين قرص ، مسمى به اسم كوكب شده . سبب ديگر در اين تسميه اين كه طلق را كوكب الارض مىنامند و جزء اعظم اين قرص است و معتدل الحرارة و يابس است در اوّل . جهت ضعف معده و دماغ و جگر و سپرز و فضول غليظه و صداع و فواق و نزف الدم از هر موضعى كه باشد جهت درد گوش و قرحهء امعاء و مثانه و سرفه و قروح مزمنه و قولنج و درد رحم و سموم مشروبه و ملذوغه و قوتش تا چهار سال باقى است . شربتش تا دو مثقال و منقول از تذكره است . آنچه به سرخى « 1 » در تحت اوزان او نوشته شده موافق كامل و شفاء الاسقام است .
--> ( 1 ) سرخىها در درون ( ) ذكر شده است .